In de juridische wereld wemelt het van de afkortingen. Het is prettig om dat op afstand te houden, maar soms is het toch beter op de hoogte te zijn. Als een bedrijf – geheel of gedeeltelijk – wordt verkocht, dan is de vraag wat er met het personeel gebeurt. Waarschijnlijk hebben de juristen het dan over ‘ovo’ en ‘eto’. Wat betekent dat?
Ovo
Ovo staat voor ‘overgang van onderneming’. De kern is dat wanneer een onderneming overgaat naar een andere partij, alle aan de onderneming verbonden werknemers automatisch mee overgaan naar die andere partij, met behoud van hun rechten en plichten uit de arbeidsovereenkomst. Dat kan ook gelden voor een onderdeel van een onderneming die wordt verkocht, zodat het personeel dat werkzaam is in dat onderdeel overgaat naar de andere partij.
De Nederlandse wettelijke regeling met betrekking tot overgang van onderneming is opgenomen in artikel 7:662 BW en is gebaseerd op een Europese richtlijn (2001/23/EG). Deze richtlijn beoogt de belangen van werknemers te beschermen bij een overgang van onderneming en gaat dus uit van een automatische overgang van personeel met behoud van rechten en plichten. Dit geldt dus niet alleen in Nederland, maar in de hele Europese Unie.
Bij de beantwoording van de vraag of sprake is van overgang van onderneming moet worden vastgesteld
- of sprake is van een economische eenheid;
- die bij overeenkomst overgaat;
- met behoud van identiteit.
Het kan een puzzel zijn om vast te stellen of sprake is van ‘ovo’ en over deze criteria zijn boeken volgeschreven. Terecht, want het maakt voor de juridische positie van de medewerkers en het bedrijf enorm uit. Als sprake is van ovo, dan gaat het personeel namelijk automatisch over naar de verkrijgende partij.
Voor de maritieme sector: bij de verkoop van zeeschepen heeft de ovo-regeling een beperktere reikwijdte, omdat in beginsel geen sprake is van ovo bij overdracht van een zeeschip.
In de praktijk gebeurt regelmatig dat het personeel niet bij de deal was ‘inbegrepen’, zodat het personeel achterblijft bij de verkopende onderneming. Die onderneming zal dan proberen de arbeidsovereenkomsten te beëindigen. Als dat niet in overeenstemming gebeurt met de werknemers via een vso (nog zo’n afkorting: een vaststellingsovereenkomst), dan zal de onderneming bij het UWV toestemming voor ontslag aanvragen. Het UWV zal moeten kijken of sprake is van ovo. Als dat zo is, zal het UWV de ontslagtoestemming in beginsel niet verlenen: immers, het personeel is dan op grond van de wet overgegaan naar de verkrijgende partij.
Zo’n situatie kan in de praktijk behoorlijke problemen opleveren met fikse onvoorziene, extra kosten. Het is daarom goed om bij de overdracht van een (onderdeel van) een bedrijf een en ander goed in kaart te brengen.
Eto
In het kielzog van ‘ovo’ komt de afkorting ‘eto’ in beeld.
Als sprake is van een ovo en het personeel is automatisch overgegaan, dan geldt een zogeheten ‘ontslagverbod’. Overgang van onderneming vormt op zichzelf géén reden tot ontslag (zie artikel 7:670 lid 8 BW). Maar deze ontslagbescherming is niet absoluut. Als sprake is van ‘eto-redenen’ die los van de eventuele overname het ontslag zouden rechtvaardigen, kan toch sprake zijn van rechtsgeldig ontslag. Eto-redenen zijn redenen van economische, technische en organisatorische aard die spelen bij de verkrijgende partij.
De vraag is wat dit precies betekent: welke ruimte heeft de verkrijgende partij precies om personeel toch te ontslaan? De Hoge Raad heeft zich hierover recent nog eens gebogen en overwoog dat het ontslagverbod niet betekent dat geen enkel verband mag bestaan tussen de ovo en het ontslag om eto-redenen. Wel geldt dat als het moment van aanpassing van het personeelsbestand dichter bij het moment van overgang ligt, van de werkgever mag worden verwacht dat het ontbreken van een verband met ovo goed moet worden gemotiveerd.
Overigens geldt steeds dat de verkrijgende onderneming het zogenoemde afspiegelingsbeginsel moet toepassen. Er is een verplichte ontslagvolgorde en de verkrijgende onderneming mag niet uitsluitend focussen op de nieuwelingen voor ontslag. Als een functie bijvoorbeeld wordt teruggebracht in aantal fte, dan moet aan de hand van alle werknemers in die functie (zowel nieuwelingen als werknemers die al bij de verkrijger in dienst waren) worden bepaald wie van hen in aanmerking komt voor ontslag.
Tot slot
Ovo en eto zijn belangrijke afkortingen als u als bedrijf of werknemer te maken krijgt met een (gedeeltelijke) bedrijfsovername. Heeft u hierover vragen? Pak de tel en bel.
